Projekt

Ogólne

Profil

Akcje
Historia

Strona nadrzędna: Zasady Fabryki

Źródło: ZasadyRealizacji\zasada-czytania-aktow-obcojezycznych w drzewie FB. Wiki jest kopią do czytania – zmiany nanosimy w pliku źródłowym, nie tutaj.

Ustalona przez Grega, sprawdzona przy RODO, spisana 2026-09-03 przy
luksemburskiej ustawie wdrażającej NIS 2. Obowiązuje na twardo we
wszystkich liniach. Uniwersalna: NIS 2 i akty krajowe, RODO i TIA
(ocena skutków transferu), CER, każdy akt w języku, którego nie czytamy.

Problem

Akt w języku, którego nie znamy, czytany przez jedno tłumaczenie, daje
jeden obraz i żadnej możliwości zobaczenia, gdzie tłumacz zdecydował za
nas. Tłumaczenie prawnicze zawsze decyduje: controls to "kontrole" albo
"zabezpieczenia", entité importante to "podmiot ważny" albo "istotny",
fournisseur de services gérés to "dostawca usług zarządzanych" albo
"operator usług zarządzanych". Różnica fraz jest różnicą znaczenia i tylko
porównanie dwóch niezależnych tłumaczeń ją pokazuje.

Zasada

  1. Wersja urzędowa ma pierwszeństwo. Jeżeli akt ma oficjalną wersję
    angielską albo polską (akty unijne, część aktów krajowych), używamy jej
    i nie tłumaczymy sami. Tłumaczymy tylko to, co nie ma wersji urzędowej.
  2. Tłumaczenie dwutorowe. Tekst źródłowy tłumaczy się odrębnie
    na angielski i odrębnie na polski, z języka źródłowego, nie z drugiego
    tłumaczenia. Dwa niezależne przebiegi, nie jeden z przekładem dalej.
  3. Porównanie fraz. Oba tłumaczenia czyta się obok siebie. Miejsca,
    w których frazy się rozchodzą, są wykazem decyzji tłumacza i wchodzą do
    notatki jako pozycje do rozstrzygnięcia, każda z cytatem źródłowym.
  4. Wersja przyjęta. Wynikiem jest jeden plik, wersja przyjęta,
    z rozstrzygnięciami i z zachowanym tekstem źródłowym przy każdym
    rozstrzygniętym miejscu. Do produktów wchodzi wyłącznie wersja przyjęta.
  5. Potwierdzenie u prawnika krajowego jest poza tą zasadą. Zasada
    tworzy kontekst znaczeniowy aktu i wykaz miejsc do potwierdzenia.
    Potwierdzenie jest osobnym krokiem przebiegu, z osobnym śladem.

Dlaczego dwa języki, a nie jeden

Greg czyta po angielsku i po polsku, więc widzi różnice fraz między
dwiema wersjami. Asystent widzi je tak samo, także wobec tekstu
źródłowego. Rozjazd między EN i PL jest sygnałem, że w źródle jest
pojęcie bez prostego odpowiednika, i to właśnie te pojęcia decydują
o kwalifikacji i obowiązkach. Jedno tłumaczenie tych miejsc nie pokazuje,
bo tłumacz je wygładził.

Przykłady rozjazdów, które już pracują:

  • controls (ISO): "kontrole" wobec "zabezpieczenia", rozstrzygnięte
    na zabezpieczenia (CLAUDE.md, 2026-08-24),
  • entités importantes (loi luksemburska): "podmioty ważne" po polsku
    za UKSC, important entities po angielsku za dyrektywą, bez rozjazdu,
  • indépendance w exposé des motifs projektu 8364: po angielsku
    independence of the entity, po polsku "niezależność podmiotu", ale
    w UKSC niezależność dotyczy systemu, nie podmiotu, więc porównanie
    pokazało, że luksemburskie zalecenie jest szersze niż polski przepis.

Mechanika

  • Tekst źródłowy dzieli się na strony i numerowane fragmenty, tak samo jak
    przy ściądze (podział PDF, adresy). Oba tłumaczenia dziedziczą adresy,
    żeby rozjazd dało się wskazać stroną i fragmentem.
  • Tłumaczenia robi asystent, dwoma odrębnymi przebiegami, bez podglądu
    drugiego. Nie wolno tłumaczyć PL z EN ani EN z PL.
  • Plik wersji przyjętej ma metrykę: źródło, data, kto rozstrzygał, liczba
    rozjazdów, liczba pozycji do potwierdzenia u prawnika krajowego.
  • Pliki: <akt>_zrodlo.txt, <akt>_EN.md, <akt>_PL.md,
    <akt>_PRZYJETA.md w folderze aktu obok PDF.

Sesja odczytu jako krok wejściowy (ustalone 3.09)

Dla każdego państwa, które wchodzi do pracy, robimy sesję odczytu
dwutorowego na fragmencie kwalifikacja plus obowiązki (zakres, kto jest
podmiotem, rejestracja, środki), zanim ruszy właściwa analiza. Układ:
najmniejsza jednostka redakcyjna w oryginale, pod nią EN, pod nią PL.
Greg czyta, rozstrzyga rozjazdy, pozycje nierozstrzygnięte zostają
otwarte z adresem. Pierwsza instancja: Luksemburg, loi z 5 maja 2026,
Komercyjne\VTS\Akty prawne\LUX_loi_2026-05-05_test-odczytu-FR-EN-PL.md,
22 jednostki, 11 rozjazdów, 6 rozstrzygnięć, 2 pozycje otwarte.

Dwa rozstrzygnięcia pojęciowe z tej sesji, które wykraczają poza
Luksemburg i idą do KB oraz jako kandydaci do Secupedii:

  • bezpieczeństwo to stan, mierzalny; ochrona to system, który ten stan
    wytwarza     (SZBI, formalnie ISMS). Francuski ma na to parę sécurité
    i sûreté, polski nie ma i dlatego traktujemy oba jako jedno,
  • zarządzanie incydentami, nie obsługa: obsługa jest częścią
    zarządzania, FR "gestion" jest dokładniejsze niż EN "handling" i PL
    "obsługa" z UKSC.

Powiązania

  • hierarchia-zrodel-prawdy-i-przebieg-kwalifikacji-podmiotu.md (warstwy
    1 i 2 dla prawa obcego przechodzą przez tę zasadę przed użyciem),
  • zasada-kontroli-aktualnosci-zrodel-prawnych.md (wersja przyjęta
    dziedziczy wersję na dzień tekstu źródłowego),
  • kontrola-pochodzenia-tresci.md (adres fragmentu jako mechanika).
  • Kandydat do Secupedii: travaux préparatoires i "wersja przyjęta".

Uaktualnione przez Greg K 4 dni temu · 1 rewizji